Wednesday, 26 August 2026

 

     ڪتاب دوست مٺادلدار                                                                               حصو ٻيو

ڊاڪٽر شهزاد احمد چنا        (ڪراچي )     

ماڻهو  سڀ  نه سهڻا  پکي  سڀ  نه   هنج

ڪنهن ڪنهن ماڻهو منجهه اچي بوءُ بهار جي

سال 2010ع ۾ آئون پنج ڏينهن استادن جي تربيت واري ڪورس ڪرڻ  لاءِ دعوا اڪيڊمي ڪراچي ويس ت اتي منهنجي پهرين ملاقات ڊاڪٽر شهزاد چنا سان ٿي جيڪو اسان جوڪورس ڪوآرڊينٽر هو  .   

شهزاد احمد چنا قد جو ڊگهو رنگ ڳورو بت ۾ سنهڙو  اترادي لهجي واري مٺي سنڌي  زبان مان ۽ تان ڳالهائيدڙ هر ڪنهن سان مرڪي ملندڙ بهترين انسان آهي.علم ادب سان دلچسپي رکندڙ ڀلوڙ ليکڪ پڻ آهي منهنجي ساڻس ڪيتريون ڪچهريون گلشن معمار احسن آباد ڪراچي ۾ مختلف پروگرامن ۾ ٿينديون رهيون آهن

رب پاڪ کيس ڪامل صحت ۽ زندگي عطا ڪري آمين     

 

 

     ڪتاب دوست مٺادلدار                               حصو ٻيو

    محمد موسيٰ ڀٽو (حيدرآباد)

سال2010ع ۾ آئون ۾ جينئن ئي تصنيف ۽ تاليف وارو ڪورس لاهور مان مڪمل واپس پهتس ته  اميرالدين مهر صاحب مونکي غزالي ايڪيڊمي جي ڪم سان حيدرآباد روانو ڪيو  اهو ڪمپوزنگ جو ڪم لطيف آبادنمبر 4 سنڌ نشنل ٽرسٽ۽ بيداري رسالي جي آفيس مان ڪرائڻو هو. آئون جڏهن بيداري رسالي جي آفيس ۾ پهتس ته منهنجي پهرين ملاقات محمد موسيٰ ڀٽي سان ٿي .

محمد موسيٰ ڀٽو پورو پنو رنگ جو پڪوسانورو اڇي خوبصورت ڏاڙهي مٿي تي ٽوپي ملڻ جلڻ ۽ ڳالهائڻ  بهترين شخص پئي لڳو .

مون کي آفيس ۾ سڏي ذڪر ڏئي مراقبو ڪرايائين.ان روحاني بزرگ سان منهنجون ڪيتريون ئي ملاقتون سندس آفيس ۾ ٿينديون  رهيون آهن

منهنجو پهريون ڪتاب ب اتان ڪمپوز ڪرايو.

مشھور مذهبي عالم ۽ اديب حافظ محمد موسيٰ ڀٽو،  آگسٽ 1951ع ۾ جندي ديري،ضلعي شڪارپور ۾ محمد عيسيٰ ڀٽو جي گهر ۾ ڄائو. هيءُ حافظ قرآن هئڻ سان گڏ عربي ۽ فارسيءَ جي سٺي ڄاڻ رکي ٿو.  شروع ۾ صحافت سان لاڳاپيل ھو ۽ ھفتيوار تڪبير ۽ جسارت سان لاڳاپو ھيس ۽ اردوءَ جو سٺو ڪالم نگار ھو. پاڻ  ’باب الاسلام پبليڪيشن حيدرآباد‘ جو صدر رهي چڪو آهي ۽ هن وقت ’سنڌ نيشنل اڪيڊمي ٽرسٽ‘ جو باني ۽ نگران آهي. ان کان سواءِ سندس ادارت ۾ ماهوار ’بيداري‘ رسالو هڪ وڏي عرصي کان نڪرندو رهي ٿو، جنهن ۾ هُو پنهنجي مسلڪ جو فڪري پرچار ڪندو رهي ٿو.
پاڻ سنڌ ۾ وڌندڙ لادينيت ۽ مذهب بيزار لاڙي خلاف ڀرپور علمي محاذ وڙهيا. ان مقصد خاطر سنڌ جي آزاد خيال اديبن ۽ شاعرن سان خط و ڪتابت شروع ڪيائون ۽ اسلام ڏانھن واپس اچڻ جي دعوت ڏنائون. سندس ڪوششن سان سنڌ جي عظيم ۽ نامياري شاعر شيخ اياز لادينيت کي خيرباد چئي واپس اسلام طرف آيو. سائين جي ايم سيد جي ڪتابن جي جواب ۾ ڪتاب ”جيڪي ڏٺو آه مون“ لکيائون. ان کان سواء بہ پاڻ مختلف زبانن ۾ ڪيترائي ڪتاب لکي سنڌ ڌرتي جي خدمت ڪيائون. حافظ موسىٰ ڀٽو صاحب حيدرآباد جا رهاڪو آهن. شروع ۾ جماعت اسلامي سان گڏجي ڪم ڪيائون، پر بعد ۾ سياست کي ڇڏي گوشه نشيني اختيار ڪيائون. ۔
حافظ صاحب جو گھڻو ڪم سنڌي ٻوليَ ۾ ٿيل آھي. پاڻ سنڌي توڻي ٻين زبانن ۾ جملي 200 ڪتاب لکيا آھن. جن مان ڪجهہ ڪتاب ھيٺيان آھن؛

        اصلاح نفس کا لائحہ عمل

        معاشرے کی اسلامی تشکيل نو اور تصوف و احسان
       
عرفان لطيف
       
شاه عبداللطيف بهڻائی کا پيغام جديد انسان کے نام
       
سنده کے اکابر بزرگ شاعر اور انـکے کلام کی تشريح
       
بزرگان دين کی تعليمات
       
تعلیمات مجدد الف ثانی

ڌڻي در دعا آهي ت پاڻ هميشه خوش رهي.

آيا آس ٿيام ٻاروچا ڀنڀور ۾

پسي پير پنهون جا نئين سر نيڻ ٺريام

گوندر وسريام سکون شاخون مڪيون.

                                                                  

 

 

دوست  مٺا دلدار                      ڀاڱو ٻيو

نصير مرزا (حيدرآباد)

ڪي ڪي ماڻهو اهڙا هوندا آهن  جن سان ملڻ جي سڪ ۽ اڪير هجي.ننڍپڻ ۾ جڏهن ريڊيو تي پروگرام ٻڌندو هئس ته ڏاڏي فتح خان جي ڪچهري،امين ارباب جوپروگرام يادون وسرنديون ڪون،ماڪن شاهه جو سرهي سرهي سوچ.

ان وقت کان نصير مرزا جو نالو گهڻو  ٻڌندا هئاسين انڪري ان سان ملڻ جي به وڏي آس هئي.

ڪجهه سال پهرين هاءِ اسڪول شادي پلي وارن ايڪتا جو پروگرام ڪرايو منهنجي پهرين ملاقات ان ڏينهن ٿي.

نصير مرزا جو پورو نالونصير علي بيگ آهي پاڻ20 جولا 1956ع ۾ ٽنڊو ٺوڙهو لڳ حيدرآباد ۾ پيدا ٿيو.

نصير مرزا سنڌ مشهور ريڊيو براڊڪاسٽر ۽ بهترين اديب آهي.

الله پاڪ ڪامل صحت ۽ تدرستي ڏيئي آمين

لوڪ مڙئي  وسري شال م وسري تون

مطلب اهو مون پاڻئون پري نه ٿئي

 

     ڪتاب دوست مٺادلدار                                                                               حصو ٻيو

نياز محمد  ڀنڀرو                                      2

ڪي ڪي دوست اهڙا ب هوندا آهن جن سان روح جا رشتا هوندا آهن اهڙو پرين پيارو دوست نياز محمد ڀنڀرو ب آهي نياز محمد ڀنڀرو قد جوپورو پنو رنگ جو پڪو سانورو هر ڪنهن سان مرڪي ملندڙ پيشي جي لحاظ کان هاء اسڪول شادي پلي جو استاد آهي پاڻ هڪ مخلص ۽ بهترين انسان آهي سندن ڳوٺ محمد عمر ڀنڀرو اسان جي ڳوٺ جي هيٺئين پاسي آهي ان ڪري ان سان ڪيتريون ئي ڪچهريون ٿينديون رهيون آهن پر هڪ اهڙو واقعوجيڪو مون کان ڪڏهن ڪون وسرندو  آڪٽومبر سال 2025 جي ڳالهه آهي مون سورهون ميل واري پوليس چوڪي تي پنهنجن مائٽن سان گڏ مزدوري جو ڪم پئي ڪيو صبح جو پهر هو آئون سرن جو ريڙهو ڀري پئي آيس ت هڪ گاڏي هارون ڏي مون سڏ ڪيو سائين يوسف هيڏانهن اچو بس الئ ڇو شرمساري پئي ٿي پر مون ڏسي هن چيو توهان اسان لا ساڳيا يوسف آهيوڀلي ڪهڙي حال ۾ هجو توهان رزق حلال ڪمائي رهيا آهيو هتي ڪنڌ هيٺ ن پر ڪنڌ مٿي ڪري هلو بس سندن لفظن منهنجي سڄي انا ختم ڪري ڇڏي  ڇو  آئون پنهنجي پاڻ کي شايد ان ڪري گهٽ سمجهي رهيو هيئس ت   آئون ايم اي ايم فل پاس  مختلف جاين تي نوڪريون ڪرڻ وارو شخص اڄ مزدوري پيو ڪري،

ان ڏينهن ئي شام جو دعا هوٽل تي سائين خادم پلي،عبدالمجيد ڀنڀرو۽نياز محمد آيا ٽنهي گڏجي مون کي چيو يوسف توهان ڪالهه اسان جا دوست هئا ۽ اج ب آهيو دوست اهو ڪهڙو جيڪو دوست ڪي ميرن ڪپڙن ۽ مزدوري ڪندو ڏسي منهن ڦيري ڇڏي اهو سٺودوست ڪڏهن نٿو ٿئي سگهي

اهڙا پيارا ۽ محبت ڪندڙ دوست مون ناچيز لاء باعث فخر آهن.

اهڙا  دوست  ئي منهنجي  لا  انمول    آهن

کليا   هوندا    سدا   هن  دل   جا   دروازا

ٻ لڙڪ آلا ب هوندا متان چوين آجيان ن ٿيندي

2

 

ڪتاب دوست مٺادلدار                                                                                 حصو ٻيو

                                         خادم علي پلي           ڳوٺ  فقير محمد پلي              

هلو هلو ڪورئين نازڪ جنهين نيهن

ڳنڍين سارو ڏينهن ڇنڻ مورن سکيا

خادم علي پلي  سان هاءَ اسڪول شادي پلي واري دور کان نيازمندي ۽ ڀائپي وارو رشتو آهي خادم پلي  قد جو پورو پنو  بت ۾ ڀريل رنگ جو پڪو سانورو  هرڪنهن سان مرڪي ملندڙ علم و ادب سان دلچسپي رکندڙ سٺو ليکڪ ۽ شاعر آهي سندس ڳوٺ فقير محمد پلي آهي  انڪري منهنجون ساڻس قرب ڀريون ڪچهريون ۽روح واريون رهاڻيون ٿينديون رهيون آهن شادي پلي جي تاريخ  ڪتاب ۾ پاڻ تمام گهڻي مدد ڪئي                                                                                                                     

خادم علي پلي سٺو ليکڪ آهي اڄ ڪلهه فسيبڪ تي پاڻ  تمام سٺولکي رهيو آهي شاعري ب سٺي ڪري ٿو هتي سندس شاعري مان ڪجهه سٽون هي آهي

نظم؛ـ

ڳلن ۽ چپن کي لڪائڻ ۾ ڇا، ڪا ڪُل چڳن کي ڇپائڻ ۾ ڇا

هن اياڻين کان اک  منهنجي ڍاپي نه ٿي ، دِشا ٻيءَ کي هيءُ ڇاپي نه ٿي،

تنهنجي اکڙين ۾ آهي الائي ڇا اثر،

 جيان ٿيون ملن تن کي آهن چڪر

مڃين عرض جي ڪيان هڪ سڄڻ،

هڪ ڏينهن اچ تون منهنجي اڳڻ

منهنجي گهر جو صحن آهي ڍڪيل،

 ڪڏهن چنڊ هن جو ناهي ڏٺل

منهنجي گهر ڏکن جا پهرا اٿئي،

 نڪي گيت لاڏا نه سهرا اٿئي

سڄو سال ٿي هُت ترسي خزان ،

 جي تون اچين ته ٿئي گلستان

اکين ۾ اکيون ڏيئي گذاريون صديون ،

 

 

 

     ڪتاب دوست مٺادلدار                                                                               حصو ٻيو

حليم باغي     (عمرڪوٽ)

او ڪپهه انگي ڪامڻي هن ڀون هنئين آ ٽامڻي

تون ۽ مان جهومريون هڻون ان کان ٿي ڪوڙهيا مرون

ڌرتي تي ڌاڙيل گهمن ڪنهن کي ٻڌن ڪنهن کي ڪهن

هي سڀ اسين ڏسندا رهون۽ بس هڪ ٻي ۾ گم رهون

مونکان نه سو پڄندو مٺي هي ڏيهه ڇا چوندو مٺي

ڪجهه ڏهاڙن جو جيئڻ ۽ تو مان پيئن سرڪون مٺي

۽ تنههجون لٽڻ مرڪون مٺي

دل کسيندڙ ڪار آ پر ڇا ڪجي لاچار آ

منهنجي بٺي جي ڀر ڏيئي ڪو وات ڦاٽوڙو چئي

هن ڌوڙ تي ٿڪون هڻو هن هيٺيان آ ستو

ڪو لاٻاڙي بي پتو جنگ هلندي گهر مئو

عبدالحيم ولد محمد سومار ساند جو جنم13 مارچ1963ع ۾ ڳوٺ روحل واءِ ۾ ٿيو.حليم باغي سنڌ جوارڏو پٽ انقلابي ۽ مزاحمتي شاعر آهي.

منهنجي حليم باغي سان پهرين ملاقات 2011ع ۾ راجه رستي ڊاڪٽراسد جمال پلي جي ڳوٺ هڪ ادبي مشاعري ۾ ٿي.ان کان پو منهنجون ڪيتريون ملاقاتون ۽ڪچهريون مختلف  ادبي ميڙاڪن ۾ٿينديون رهيون آهن.

هڪ ڀيري جي ڳالهه آهي سنڌ ٽي وي وارن ڀٽائي ڪلچرل هال ميرپورخاص ايڪتا مشاعري جو پروگرام ۾ مون هي شاعري پڙهي.

امن جي ڌرتي کي امن ٿو گهرجي

نه سنڌ کي سڙيل  هاڻي ڪو مسجد يا مندر ٿوگهرجي.

اهي سٽون پڙهي آئون اسٽيج تان هيٺ لٿس ته حليم باغي مون سڏ ڪري پٺي ٺپوريندي چيائين ته  

بابا  مسجدون ۽ مندر سڀ پنهنجا  آهن.

بس سندس اها حوصلاافزائي  مون کان ڪڏهن ڪون وسرندي،

رب پاڪ اسان جي هن املهه ماڻڪ کي وڏي حياتي ڏي آمين       

 

 

ڪتاب دوست مٺادلدار                                                                      ڀاڱو ٻيو

                                          ارباب نيڪ محمد نهڙي (عمرڪوٽ)

                               ڪڪر ڪوٽ برج پرين سڄڻ سهريون ڪن

                                  آئون      مٿان   تن    انڊلٺ     ٿي    اڀران

ڪي ڪي ماڻهو اهڙا به هوندا آهن  جن سان روح جا رشتا جڙي پوندا آهن اهڙو روح گهريو اسان جو املهه ماڻڪ ارباب نيڪ محمد نهڙي آهي ارباب نيڪ محمد کي هتان جاماڻهو پيار مان نيڪڻ به چوندا آهن.

منهنجي پهرين ملاقات ارباب نيڪ محمد سان راجه رستي تي ڊاڪٽر اسد جمال پلي جي ڳوٺ ٿي هئي.ان کان پو منهنجون ڪيتريون ملاقاتون ۽ ڪچهريون ٿينديون رهن ٿيون مختلف ادبي پروگرامن ۾ ،

ارباب نيڪ محمد قد جو ڊگهورنگ جو سانورواڇي خوبصورت ڏاڙهي مٿي تي پڳ  ٻڌل هر ماڻهو سان مرڪي ملڻو جلڻو انسان  آهي

اسان جي ڳوٺ جي مشهور مجذوب حاجي احمد علي مجذوب  جي شخصيت سان سندن گهڻو پيار رهيو آهي انڪري سندس پٽ محمد اقبال دل سان ملڻ لا وڏي اڪير مان اسان جي ڳوٺ ڪچهري ڪرڻ آيو ان ڏينهن ڏاڍي ڀلي ڪچهري ٿ ۽ سٺي ڄاڻ پڻ ملي هئي

ارباب نيڪ محمد هڪ بهترين ڪالم نگار ۽ نثر نويس پڻ آهي.

رب پاڪ کيس ڪامل صحت ۽ تندرستي ڏي آمين